Traditioneel wordt een jaarrekening samengesteld op basis van materialiteit. Meestal wordt hierbij gebruikgemaakt van de Nemacc rekentool. De uitvoeringsmaterialiteit en de ondergrens worden daarin bepaald. Alle posten die boven deze materialiteit uitkomen, dienen vervolgens nader te worden beoordeeld. Het resultaat is dan een vaste lijst van posten die aandacht krijgen, simpelweg omdat het saldo groot genoeg is.
Risicogericht samenstellen
Bij risicogericht samenstellen verschuift de focus van omvang naar risico. Het gaat niet over de omvang van een post maar hoe groot het risico is dat hier iets mee misgaat. Een post kan bijvoorbeeld zeer materieel zijn, zoals vastgoed, maar als de waardering stabiel is, de afschrijvingen correct verlopen en de regelgeving wordt gevolgd, hoeft daar relatief weinig aandacht naar uit te gaan. Daarbij kan een kleinere post extra aandacht verdienen, bijvoorbeeld wanneer er zeer oude debiteuren openstaan of een onderneming afhankelijk is van slechts enkele klanten.
Kwalitatief beter onderbouwde jaarrekening
De traditionele materialiteitsbenadering is overzichtelijk en eenvoudig toepasbaar. Immers, op basis van de berekende materialiteitsgrens ontstaat automatisch een lijst van posten die moeten worden beoordeeld. Risicogericht samenstellen werkt anders. Daarbij moet de accountant zich verdiepen in de onderneming, de financiële positie en de achterliggende cijfers om te bepalen waar daadwerkelijk risico’s liggen. Dat vraagt meer dossierkennis en professioneel oordeel. De aandacht hoeft echter niet verdeeld te worden over een lange lijst materiële posten, maar kan gericht worden op een beperkt aantal relevante onderwerpen. Hierdoor ontstaat uiteindelijk een efficiënter proces en een kwalitatief beter onderbouwde jaarrekening.
“De SRA-content in Silverfin is gebaseerd op risicogericht samenstellen,
en dat heeft voor ons de doorslag gegeven.”
-Maurice Geilen, directielid en mede-eigenaar van VLM Accountants & Adviseurs-
Ondersteuning met SRA-content
Om te voldoen aan Standaard 4410 moet de accountant een samensteldossier opbouwen waarin de uitgevoerde werkzaamheden, bevindingen en conclusies zijn vastgelegd. Bij risicogericht samenstellen betekent dit dat niet alleen wordt gedocumenteerd welke risico’s zijn geïdentificeerd, maar ook welke werkzaamheden zijn uitgevoerd om deze risico’s te adresseren en hoe de uitkomsten zijn verwerkt in de jaarrekening.
SRA-content ondersteunt accountants bij dit proces. Het biedt een gestructureerd kader met vragen, aandachtspunten en documentatievereisten die helpen om werkzaamheden consistent vast te leggen. Daarmee fungeren ze als een praktische leidraad voor het opbouwen van een goed onderbouwd samensteldossier.
De accountant wordt daarbij stap voor stap door de relevante onderdelen van de opdracht geleid. Zo kan een werkprogramma bijvoorbeeld vragen of de afschrijvingen zijn beoordeeld, welke werkzaamheden daarvoor zijn verricht en welke conclusie daaruit is getrokken. Onderliggende documentatie, zoals een afschrijvingsstaat, kan vervolgens direct aan het dossier worden toegevoegd.
Die gestructureerde vastlegging is niet alleen van belang voor de uitvoering van de opdracht zelf, maar ook voor kwaliteitsbeoordelingen achteraf. Bij een review door bijvoorbeeld SRA, NBA of een andere instantie moet de accountant kunnen aantonen welke afwegingen zijn gemaakt en hoe de werkzaamheden hebben bijgedragen aan de kwaliteit van de uiteindelijke jaarrekening. SRA-content helpt om die onderbouwing op een uniforme en controleerbare manier vast te leggen.
Meer toegevoegde waarde voor de klant
Risicogericht samenstellen biedt kantoren een efficiënter samenstelproces, een hogere kwaliteit van de samenstelopdracht en een betere inzet van vakkennis, met meer ruimte voor professioneel oordeel. Daarnaast creëert het automatisch meer mogelijkheden voor advisering. Omdat accountants al tijdens het samenstelproces gericht kijken naar de risico’s en aandachtspunten, krijgen zij meer inzicht in de onderliggende cijfers en de situatie van de klant. Dat maakt het eenvoudiger om signalen om te zetten in advieskansen.
Silverfin ondersteunt naast de content van SRA onder andere ook Novak en Auxilium. Daarnaast biedt de datahub de mogelijkheid om met eigen checklists te werken. Binnen Silverfin kan de content aangepast worden. Kantoren kunnen vragen verwijderen die in hun praktijk weinig toegevoegde waarde hebben of juist aanscherpen en aanpassen aan de eigen werkwijze. Zo ontstaat vaktechnische inhoud die aansluit bij de specifieke behoeften van het kantoor, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit.
Begeleiding en training
Om onder andere de drempel van risicogericht samenstellen te verlagen, ondersteunt Silverfin accountantskantoren na de implementatie. Zelfs klanten die al jaren met de software werken, kunnen rekenen op vaste contactmomenten. Na verloop van tijd ontwikkelen gebruikers vaak hun eigen werkwijzen, waardoor de dagelijkse praktijk geleidelijk kan afwijken van de oorspronkelijke opzet en best practices. Periodieke opfristrainingen en kennisbijeenkomsten helpen om werkwijzen opnieuw tegen het licht te houden en zorgen ervoor dat kantoren optimaal gebruik blijven maken van de mogelijkheden van de datahub.
